Dil Gelişimini Desteklemek

Çocuklardaki dil gelişimi her dönemde  farklı özellikler gösterir ve bir merdivenin basamakları gibi birbirini destekler. Ancak bir anne olarak benim için en önemli yaşlardan biri 2 yaştır. Çünkü bu dönemde bebeklikten çıkan yavrunuz artık uzun cümleler kurarak kendini ifade etmeye başlamıştır. Bu nedir, bu kim, bu nasıl çalışıyor gibi sorularla merakını gidermeye çalışmaktadır. Artık bu küçük hanım ve beylerle sohbetlere başlayabilirsiniz. Çünkü 1 yaşından itibaren başlayan cümleleri artık annesi dışında başkaları da anlayabilmeye başlamıştır. Bu nedenle 2 yaş  çocuğum için bir dönüm noktası olduğu gibi benim için de bir dönüm noktası. Ne kadar karşılaştırma yapmayın deseler de uzmanlar, insan ister istemez ablası böyleydi, abisi böyleydi, gibi sözlerle ilk çocuğu ile karşılaştırıyor. Bir bakıma bu bence çocuğu tanımaya da yardımcı oluyor. Yapılmaması gereken ” Bak, Ayşe şunu yapıyor, sen niye yapmıyorsun, bak Ahmet neler yapıyormuş?” gibi cümlelerle çocuğu eleştirerek kıyaslamak.  Her çocuğun mutlaka başarılı olduğu bir alan ve keşfedilmeyi bekleyen yetenekleri vardır.

Oğlum da iki yaşını doldurduğu için artık dil gelişiminde bir ilerleme oldu. Geç konuşacak derken son iki ayda  uzun  ve düzgün cümleler kurmaya, kelimeleri tanımlarken sıfatları kullanmaya başladı. Bazı kelimeleri hala yarım yarım söylese de bu küçük adamla sohbet çok tatlı oluyor.:)

  • Kızımla hiçbir zaman bebek dilinde (!) veya daha basit cümleler kurarak konuşmadım. Anlasa da anlamasa da babası da ben de karşımızda büyük yaşta bir çocuk varmış gibi konuştuk. Bunu yararını kızımın düzgün kelimelerle ve zengin bir kelime dağarcığı ile konuşmaya başlaması ile gördük. Oğlumda da aynı yöntemi uyguladık ve gördük ki göreceli olarak geç konuşmaya başlasa bile, başlayınca bu geç kavramını çoktan aşmış oluyor. Hatta kurduğu cümleler daha düzgün oluyor.

Kitap okumaya devam ediyoruz. Seçtiğim kitapların bol resimli ve düzgün olmasına dikkat ediyorum. Özellikle okuduğunuz bölümün yazısı ile resmi uyuşmalı. Yani çocuk duyduğu cümleleri resimde takip edebilmeli. Tam olarak nasıl yaptıklarını bilmiyorum ama çocuklar resimlere bakarak masalı ezberleyebiliyorlar. Kızım resimlere bakarak neredeyse masalı aynı cümlelerle anlatıyordu.Şimdi oğlumla da masal okurken resimleri çok dikkatli takip ettiğini görüyorum ve yabancı bir kelime varsa onu resimde gösterip kendi cümlelerimizle o sayfayı özetliyoruz.

  • Başlangıçta hayvanları tanıtırken kedi için miyav, köpek için hav hav dedim. Hem hayvanlar hem de çıkardıkları sesler dikkatini çekiyordu. Çıkardıkları sesleri taklit etmek daha kolaydı. Artık ”Anne bak miyav” dediği zaman  ben de ” Evet o bir kedi, miyav diyor” şeklinde onun bir kedi olduğunu belirtiyorum. Çocuklar çabuk kavrıyor.

Ana ve ara renklerin çoğunu öğrendi. Şaşırdığı  zamanlarda da, mesela  turuncu yerine kırmızıyı gösterdiyse” kırmızıyı değil turuncuyu verir misin?” şeklinde cümlelerle onun hangi renk olduğunu hem de istenen rengi tekrar belirterek renkleri pekiştiriyoruz.  Renkleri öğretirken tonlarını da belirtmeye özen gösteriyorum (artık!). Bunu da oğlum bana hatırlattı. Renkleri öğrenme işini boya kalemleri ile yaptığımız için mavi dediğinizde birçok tonu ortaya çıkabiliyor. Önce oğluma mavi kalemi gösterdim. Birkaç renkten sonra mavinin çok daha açık tonu karşımıza çıktı. Ona da mavi dediğimde oğlum bakakaldı. Çünkü başka bir renge de mavi demiştim. Ondan sonra açık mavi, koyu mavi şeklinde söylemeye başladım. Mavinin bütün tonlarını bir araya toplayıp açıktan koyuya dizdik. Artık oğlum da renkleri söylerken tonlarına göre gösteriyor.

  • Resimleri incelerken, nesnelerin farklı özelliklerine dikkat çekerek ve olumsuzluk bildiren cümlelerle dil gelişimi desteklenebilir. Sarı saçlı kızı değil de siyah saçlı kızı gösterir misin? Ağacın yapraklarını değil de dalını gösterir misin?, Gözlüklü amcayı değil de bastonlu beyaz saçlı amcayı gösterir misin? gibi … Bu ifadeler çocuğun yaşına göre basitleştirilebilir veya zorlaştırılabilir.

Lütfen, hoş geldin, teşekkür ederim gibi cümleleri ondan beklemek yerine önce siz ona söyleyin. Genelde biz anneler, toplum değer yargıları ile çocuklara bir şey verilince ” Hadi teyzeye teşekkür et kızım, ne diyecektik bir şey alırken,” yerine onlar model olarak öğretmek çok daha kolay. Genelde de çocuklar,” Hadi teşekkür et ablaya” dediğiniz zaman da etmezler utanıp arkanıza saklanırlar. Bu model olayını oğlumda daha çok görüyorum. Kızım bu kelimeleri çok kullandığı için oğlumla bu konuyu daha önce konuşmamıza rağmen neredeyse ablasından daha çok kullanmaya başladı. İkinci çocuklar daha rahat büyüyor.:)

Bunlar da ilginizi çekebilir:

Dil Gelişimini Desteklemek” üzerine 4 yorum

  1. Merhaba,
    yazınızı çok begendim. kızım 18 aylık ve (baba,dede,meme,mama,at,gel) dısında kalan kelmeleri geneldeilk hecelerını soyleyen bircocuk (park paa,anne a veya aye) bugun ilk defa abi dedi. yazınız bana ışık oldu nelere dikkat etmem konusunda faydalı fikirler edindim.

    sevgiyle Kalın
    Tugba Yanar

Bu yazıya yorum yapmak ister misiniz?

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s